|
Karate
jest sztuką i filozofią
walki.
Nie jest ważna przegrana czy
wygrana,
ale doskonalenie samego siebie.
Masutatsu
Oyama
Psychologiczne
zasady Karate
Podstawowe zasady psychologiczne wiążą
się z koncentracją,
poczuciem spokoju i pewności
siebie. Inne wartości
wyrastają z tych właśnie
podstaw. Czynniki psychologiczne
odgrywają w walce dużą
rolę, ponieważ karate
oznacza bezpośredni kontakt z
dwóch lub więcej osób. W
wielu wypadkach wygrywa strona
silniejsza psychicznie, jeżeli
nawet przewaga fizyczna leży po
stronie przeciwnej. Nie można
jej uzyskać w sposób świadomy,
jest ona wynikiem systematycznego i
intensywnego treningu.
Mizu-no-kokoro
(duch jak woda)
Wg.
Japończyków duch dobrego
karateki podobny jest do cichego,
spokojnego jeziora.
Umysł
powinien być jak gładka
powierzchnia wody - jeżeli
utrzyma się go w tym stanie, to
przewidzenie psychicznych i
fizycznych reakcji przeciwnika, będzie
natychmiastowe i dokładne.
Z drugiej strony, jeżeli
powierzchnia będzie zakłócona,
umysł zaprzątnięty będzie
myślami o ataku i obronie, nie
przewidzi zamiarów i intencji
przeciwnika, stwarzając mu
okazję do ataku.
Tsuki-no-kokoro
(duch jak księżyc)
Tak
jak księżyc oświetla
wszystko, tak dobry karateka widzi
każdy ruch.
Pojęcie
to odnosi się do konieczności
bacznego, ciągłego
obserwowania całej postaci
przeciwnika i wszystkich
najdrobniejszych ruchów, podobnie
jak światło księżyca
pada równomiernie na wszystkie
przedmioty w jego zasięgu. Przy
pełnym rozwoju tej postawy
świadomość będzie
rejestrowała każdę
wyrwę w obronie przeciwnika.
Chmury przysłaniające
światło księżyca
porównuje się do nerwowości,
jako przeszkody, która staje na
drodze prawidłowego
przewidywania ruchów przeciwnika.
Atak na słaby punkt oraz
zastosowanie właściwej
techniki są wówczas niemożliwe.
Etyka
a etykieta Karate Tak jak w innych
bardziej tradycyjnych sztukach
walki, trening karate - w większości
szkół - bazuje na ścisłej
dyscyplinie. Rygorystyczny trening
odstręcza większość
początkujących -
leniwych i niezdyscyplinowanych,
oraz nie czujących zamiłowania
do współzawodnictwa i
treningu fizycznego. Swiat
zachodni stworzył wiele sztuk
walki, ale nie posiadają one
nadbudowy filozoficznej. Karate
jest nie tylko drogą zmierzającą
do poznania sztuki walki, ale
metodą kształtowania
osobowości poprzez
samorealizację. W celu
oczyszczenia umysłu i
uzyskania wewnętrznego
spokoju, na początku i pod
koniec każdego treningu
stosowana jest medytacja Zen.
Karate
nauczane jest w salach zwanych Dojo.
Instruktor posiadający czarny
pas (stopień mistrzowski DAN)
tytułowany jest Sensei,
jeśli ma niższy stopień
- Sempai. Sensei
znaczy dosłownie - nauczyciel,
zaś Sempai - senior,
starszy rangą.
Naczelny mistrz bywa nazywany Shihan.
Etykieta
Dojo jest zbiorem zasad,
regulujących zachowanie w sali
ćwiczeń i nie tylko. Oprócz
aspektów czysto etycznych (przysięga
Dojo) zawiera w sobie
elementy kurtuazyjne, przejawiające
się w ukłonach i
pozdrowieniach, a także
specyficzny ceremoniał,
wprowadzający ćwiczących
w swoistą atmosferę.
Godzi się tu przytoczyć
jedną ze starych maksym
karate:
Dojo jest miejscem, gdzie buduje
się męstwo, a wyższe
uczucia ludzkie budzą się
w ekstazie ciężkiej pracy.
Jest to tajemnicze miejsce, gdzie
umysł ludzki szlifuje się
w pocie czoła.
Zen
Słowo Zen
jest skrótem słowa Zenna,
co oznacza w języku japońskim
medytacja.
Celem systemu Zen (medytacji),
podobnie jak w klasycznej Jodze,
jest osiągnięcie
samowyzwolenia czyli stanu nadświadomości,
zwanej też olśnieniem.
Jest to stan najwyższej
integracji i zdrowia psychicznego.
Istota
Zen leży w jego praktycznym
uprawianiu.
- Zen
nie jest żadną nauką,
teorią, którą można
wytłumaczyć, lecz
wewnętrznym przeżyciem.
Tak jak muzyka.
- Zen
nie jest religią w
klasycznym znaczeniu, lecz
raczej postawą życiową.
- Zen
nie ma swego Boga ani nauki,
nie ma dogmatów wiary ani
wiedzy. W zamian za to stara
się osiągnąć
spontaniczny, intuicyjny
kontakt z rzeczywistością,
bez pośrednictwa
intelektualnych, logicznych
teorii.
- Zen
zmierza do przeżycia
pewnego typu. Lęk, obawa
i bezsensowe potrzeby powinny
zostać przezwyciężone.
Ogólne
zasady podstawowych ćwiczeń
Zen są następujące:
- Zajęcia
mają odbywać się
w pomieszczeniu, gdzie panuje
zupełna cisza i
spokój. Na podłodze
kładzie się matę
i siada ze skrzyżowanymi
nogami lub w siadzie japońskim
(zazen). Ręce zwarte, bądź
skrzyżowane w swobodny
sposób.
- Po
przyjęciu wygodnej
postawy można rozpocząć
medytację. Należy
zachować całkowity
bezruch, jakiekolwiek
poprawianie stóp, przesuwanie
dłoni, czy rozglądanie
się na boki uniemożliwia
właściwą
koncentrację i nasze wysiłki,
zamiast medytacji stają
się normalną stratą
czasu. Należy oddychać
wolno i spokojnie przez nos.
Aby opanować pojawiające
się rozproszenie czy
senność stosuje się
pewne zebiegi:
1) susukukan
- liczenie w myśli oddechów.
2) juisokukan
- koncentracja na oddychaniu.
3) shikantaza
- wytwarzanie pustki wewnętrznej.
Uważa
się, że medytacja Zen
jest dla początkującego i
nie posiadającego nauczyciela
ucznia w nadmiarze niebezpieczna.
Wskazana jest od kilku do kilkunastu
minut jako przygotowanie do trenigu karate.
Konieczna jest sytematyczność
ćwiczeń. Dopiero
po kilku miesiącach treningu
obserwuje się trwalsze efekty
wyciszenia psychicznego.
Dzisiejszy
wojownik Wojownik to ten, kto
walczy. To ten, kto podejmuje
życiowe wyzwania i potrafi im
sprostać. Podobnie jak kolec
na łodydze róży
Wojownik zobowiązany jest do
ochrony wszystkiego, co kruche i
prawdziwie cenne. Roztoczona przez
niego troska i ochrona sięgają
na zewnątrz, tworząc
wiecznie rozszerzający się
krąg - od rodziny, poprzez
plemię, króla, naród, a
teraz - po samą Ziemię.
Musimy
być wojownikami bez względu
na to, czy jesteśmy
pisarzami, aktorami, muzykami
rockowymi czy nauczycielami lub
politykami. Talent nie jest tak
istotny jak fakt bycia
wojownikiem, pracującym by
stoczyć bitwę. A jak
wielu jest wojowników o których
nie słyszymy-pielęgniarki
i nauczycielki, pełnomocnicy
rządowi i ten facet, który
zorganizował sąsiedztwo
i otworzył ośrodek
dziennej opieki. Oto przesłanie
dla prawdziwych wojowników
naszych czasów. Credo wojownika Nie
mam rodziców: Niebo
i Ziemia czynię swymi
rodzicami.
Nie
mam domu: Świadomość
czynię swym domem.
Nie
mam życia i śmierci: rytm
oddechu czynię swym życiem
i śmiercią.
Nie
mam boskiej mocy: uczciwość
czynie swą boską mocą.
Nie
mam zadnych środków: zrozumienie
czynię swymi środkami.
Nie
mam żadnych magicznych sekretów:
charakter czynię
swym magicznym sekretem.
Nie
mam ciała: wytrzymałość
czynię swym ciałem.
Nie
mam oczu: światło
błyskawic czynię swymi
oczami.
Nie
mam uszu: wrażliwość
czynię swymi uszami.
Nie
mam członków: refleks
czynię swymi członkami.
Nie
mam strategii: ˝nieprzyćmiona
myśl˝ to moja strategia.
Nie
mam planu: ˝nie
przegapić sposobności˝
to mój plan.
Nie
mam cudów: ˝odpowiednie
działanie˝ to moje cuda.
Nie
mam zasad: przystosowywanie
się do wszelkich okoliczności
to moje zasady.
Nie
mam taktyki: pustkę
i pełnię czynię swą
taktyką.
Nie
mam talentów: sprawny
umysł czynię mym
talentem.
Nie
mam przyjaciół: własny
umysł czynię swym
przyjacielem.
Nie
mam wroga: lekkomyślność
czynię swym wrogiem.
Nie
mam zbroi: życzliwość
i prawość czynię
swym pancerzem.
Nie
mam zamku: stały
umysł czynię swą
twierdzą.
Anonimowy
samuraj, XIV wiek |